Sanki Devrim: Sonnotlar ve çevrimiçi kaynaklar

Sanki_Devrim-Cevrimici3

Sanki Devrim‘in kaynakçası üç ana bölümden oluşuyor:

  • Kitapta kısmen ya da bütünüyle yer alan Yazarın burada kullanılan çalışmaları. Bunlar da  ‘Önceki yazılar’ ve ‘Gezi yazıları’ diye iki bölüme ayrılıyor.
  • Kitaplar, makaleler ve makale niteliğindeki çevrimiçi kaynaklardan oluşan ‘Başvurulan kaynaklar‘.
  • Ve bu sayfada listelenen Sonnotlar ve çevrimiçi kaynaklar

Gezi direnişlerinde internetin ve sosyal medyanın oynadığı rol düşünülecek olursa, konu hakkında yazarken yaslandığımız kaynakların önemli bir kısmının internetten gelmesi anlaşılır. Akademik alıntılama rutinleri internet referansları için yöntemler geliştirmiş olsa da, bu tür referansların çok yoğun kullanıldığı basılı metni kılçıklandırmamak için numaralı sonnotları kullanmayı tercih ettim. Aşağıda bu sonnotlar yer alıyor. Çoğumuz gibi ben de kitapların sonundaki notlardan nefret ediyorum. Ama bu sonnotlar ancak bir kaynağın aslına ulaşmak istendiğinde gerekli olacaklar, dolayısıyla Sanki Devrim okuru, kitabı okuduğu esnada, numaralı dipnotların hepsini yok sayabilir.

Verilen bir çevrimiçi kaynağın aslına ulaşmak isteyenler, ister o yazının yazarı ve adını tırnak içinde bir arama motorunda aratarak (örnek bir arama şurada) isterse bu sayfada yer alan bağlantılara tıklayarak kaynağa erişebilir. Kitap yayımlandığı zaman 10 aylık bir çalışmanın ürünüydü. Bu arada verilen linklerin “ölmemiş” olduğunu umuyorum.

Sanki Devrim‘in 277-294. sayfalarında yer alan çevrimiçi kaynaklar

Haberler, Bloglar, sosyal medya güncellemeleri

Giriş

  1. Gezi’nin seyrini çizerken aşağıdaki kaynaklara yaslanacağım:

GEZİ, HALK VE DEVRİM

1. Gezi’nin Seyri

  1. Bkz. ‘Özal’ı zehirlediniz, Menderes’i astınız, Erdoğan’ı yedirmeyiz!’, Medya Faresi, 3 Haziran 2013 (http://www.medyafaresi.com/haber/109200/medya-ozali-zehirlediniz-menderesi-astiniz-erdogani-yedirmeyiz.html). Tanıl Bora’nın yazısı: ‘AKP ve 27 Mayıs İltibâsı’, Birikim web sitesi, 18 Temmuz 2013 (http://www.birikimdergisi.com/birikim/makale.aspx?mid=1031&makale=AKP%20ve%2027%20May%FDs%20%DDltib%E2s%FD). Bu çalışmaya yönelik öneriler getirirken bu yazısına dikkat çeken Tanıl Hoca’ya teşekkürler.
  2. ‘Biz o gün ‘Dayanışma’yı kurduk’, Pınar Öğünç, Radikal, 18 Ağustos 2013 (http://www.radikal.com.tr/turkiye/biz_o_gun_dayanismayi_kurduk-1146608).
  3. Eylül 2013 itibariyle. http://taksimdayanisma.org/bilesenler
  4. Reuters’tan Osman Orsal’ın karesinin kesilmemiş hali ve dünya basınındaki yankıları için bkz. ‘The photo that encapsulates Turkey’s protests and the severe police crackdown’, Max Fischer, The Washington Post, 3 Haziran 2013 (http://www.washingtonpost.com/blogs/worldviews/wp/2013/06/03/the-photo-that-encapsulates-turkeys-protests-and-the-severe-police-crackdown/). Ceyda Sungur’un The Telegraph’a verdiği mülakat ‘Lady in the Red Dress and her dream of a Turkish rebirth’, Ruth Sherlock, 8 Haziran 2013 (http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/turkey/10108014/Lady-in-the-Red-Dress-and-her-dream-of-a-Turkish-rebirth.html); mülakatın Türkçe Ntvmsnbc haberi: ‘’Kırmızılı Kadın’ İngiliz basınına konuştu’, 9 Haziran 2013 (http://www.ntvmsnbc.com/id/25447981/).
  5. ‘Gezi’yi gündemden düşürmeyen kim?’, Ahmet Hakan, Hürriyet, 20 Temmuz 2013 (http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/23770263.asp).
  6. ‘Bülent Arınç’tan çok kritik mesajlar’, haber7.com, 3 Haziran 2013 (http://www.haber7.com/siyaset/haber/1034456-bulent-arinctan-cok-kritik-mesajlar)
  7. ‘Gezi Parkı’nda çadırları yakanlar açığa alındı’, Timeturk, 20 Haziran 2013 (http://www.timeturk.com/tr/2013/06/20/gezi-parki-nda-cadirlari-yakanlar-aciga-alindi.html).
  8. ‘Al abi, hepsi senin olsun’, Kanat Atkaya, Hürriyet, 13 Haziran 2013 (http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/23494269.asp).
  9. ‘In Ankara’, Tarık Ali, London Review of Books Blog, 19 Haziran 2013 (http://www.lrb.co.uk/blog/2013/06/19/tariq-ali/in-ankara/). Türkçe çevirisi: http://everywheretaksim.net/tr/ankaradayken/. Ayrıca yazıyla ilgili 25 Haziran tarihli Radikal haberi: http://www.radikal.com.tr/turkiye/tarik_ali_turkiye_birden_degisti_yeni_nesil_siperlerde-1139079.
  10. Ayşe Arman’ın Fatin’le röportajı: ‘Eskiden ablamdı… Şimdi bebeğim oldu’, Hürriyet, 7 Temmuz 2013 (http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/23670661.asp). Ablasının Facebook notu: http://goo.gl/amkJVM.
  11. ‘Polisten manevra izni vermeyen askere ‘gazlı’ tehdit’, Milliyet.com.tr, 31 Mayıs 2013.
  12. ‘Asker, vatandaşa maske dağıttı’, Milliyet.com.tr, 1 Haziran 2013 (http://gundem.milliyet.com.tr/asker-eylemcilere-maske-dagitti/gundem/detay/1717149/default.htm). Askerin eyleminin kişiselleştirilmesinin haberinin kaynağını bulamadım.
  13. Ertuğrul Günay’ın “Bu bir ağaç fetişizmi değil; İstanbul’da, şehir içinde kalan birkaç yeşil alanı rant hırsına teslim etmemenin mücadelesidir” beyanı için bkz. ‘Ertuğrul Günay’dan Gezi Parkı’na destek’, Türkiye, 31 Mayıs 2013 (http://www.turkiyegazetesi.com.tr/gundem/42344.aspx) ABD büyükelçisinin Gezi’deki “üzücü imajlardan/resimlerden” bahseden açıklaması için bkz. ‘Ambassador Ricciardone’s Statement on Taksim Square Protests’, ABD Büyükelçiliği sitesi, 31 Mayıs 2013 (http://turkey.usembassy.gov/amb_ricciardone_53115.html). Cumhurbaşkanı’nın açıklaması şurada: http://www.tccb.gov.tr/aciklamalar/252/86276/basin-aciklamasi.html.
  14. Ümit Nazlı Boyner’in Twitter hesabından yayımlanan açıklama: https://twitter.com/umitnazliboyner/status/340428124275740672
  15. Akt. ‘Ekonomi İyi Durumda ama Halk Değil: Türkiye’deki Gösterilerin Ekonomik Arka Planına İlişkin Notlar’, Eren Buğlalılar, Fraksiyon.Org, 10 Temmuz 2013 (http://fraksiyon.org/ekonomi-iyi-durumda-ama-halk-degil-turkiyedeki-gosterilerin-ekonomik-arka-planina-iliskin-notlar/). Bu yazı, 7 Haziran’da MRZine’de yayımlanan bir yazının tercümesidir: http://mrzine.monthlyreview.org/2013/buglalilar070613.html
  16. Örneğin https://twitter.com/CanEsinn/status/340566780105854976
  17.  https://twitter.com/EgemenBagis/status/340811474953961472 (yazım sorunları Bağış’a aittir).
  18. ‘TOMA’nın önüne neden geçtim?’, Mahmut Hamsici, BBC Türkçe, 25 Haziran 2013 (http://www.bbc.co.uk/turkce/haberler/2013/06/130624_siyahli_kadin.shtml). Yazım sorunları düzeltildi.
  19. Yabancı basında bu belgesel sefaletinin haberlerinden biri: http://www.dailydot.com/news/cnn-turk-istanbul-riots-penguin-doc-social-media/
  20. AKP MKYK üyesi Mazhar Bağlı’nın beyanı. ‘CNN’in ‘Penguen Belgeseli’ komplo muydu?’, gazeteciler.com, 24 Haziran 2013 (http://www.gazeteciler.com/gundem/cnnin-penguen-belgeseli-komplo-muydu-67730h.html).
  21. Etimolojik bilgi şuradan: http://nisanyansozluk.com/
  22.  http://www.youtube.com/watch?v=kdQYDR1GxJ8; Türkçe altyazılı: https://www.youtube.com/watch?v=O1BQ3mkF0wA (bu iki video Temmuz 2013 sonu itibariyle 1.300.000 kişiden fazla insanca izlenmişti)
  23.  https://twitter.com/MEHMETAYVALITAS/status/398859827675676672
  24. Bkz. Gezi’nin Estetiği, Sonnot 18.
  25. 3 Haziran 2013 tarihli Halk TV yayını. Haberi: ‘Abdüllatif Şener: Erdoğan kaçar!’, Haber Avrasya, 3 Haziran 2013 (http://www.haberavrasya.com/abdullatif-sener-erdogan-kacar–2339.html).
  26.  http://www.kazete.com.tr/images/haberResim/haberResim25429.jpg
  27. ‘Gezi Parkı eylemlerinin sosyal medya karnesi’, M. Serdar Kuzuloğlu, 19 Haziran 2013 (http://www.radikal.com.tr/yazarlar/m_serdar_kuzuloglu/gezi_parki_eylemlerinin_sosyal_medya_karnesi-1138146).
  28. ‘Orhan Pamuk Gezi Parkı’yla ilgili yazı yazdı’, Hürriyet Planet, 6 Haziran 2013 (http://www.hurriyet.com.tr/planet/23439648.asp).  
  29.  https://twitter.com/OnurBehramoglu/status/341835722321432576
  30. Online Etymology Dictionary, http://etymonline.com/
  31. Bu pazarlar konusunda Antalya: http://www.akdenizgercek.com/haber_detay.asp?haberID=4058; Cihangir, “Bu pazarda para geçmez”: http://cevrecietkinlikler.com/2013/08/16/bu-pazarda-para-gecmez/; İzmir: https://www.facebook.com/AnarchyInIzmir/posts/666614430033401
  32. ‘Taksim Komünü – Yeni Türkiye Aydınlanmacılığının Sosyolojik Okuması’, Evren Ünal, 6 Haziran 2013 (http://www.delikasap.com/yazi/muzik-otesi/taksim-komunu-yeni-turkiye-aydinlanmaciliginin-sosyolojik-okumasi/2777). Yine “Taksim Komünü” ifadesini seçen bu yazıya dikkatimi kitap yayıma hazırlandığı sırada, Vefa Saygın Öğütle’nin bir sosyal medya paylaşımı çekti.
  33. ‘Gezi Parkı = Şirinler Köyü’, Burak Cop, T24 Blog, 8 Haziran 2013 (http://t24.com.tr/yazi/gezi-parki-sirinler-koyu/6851).
  34. ‘Sosyal medya, NTV’nin ‘Tayyip’ sansürüyle çalkalandı’, Mustafa Saygılar, Sözcü, 7 Haziran 2013 (http://sozcu.com.tr/2013/gundem/ntvden-tayyipe-sansur-309420/).
  35. 7 Eylül 2013,  8.Karaburun Bilim Kongresi, kapanış oturumu (toplantı sırasında attığım tweet: https://twitter.com/prometeatro/status/376352749799374848)
  36.  https://twitter.com/yildarado/status/342795188734943232
  37.  http://www.economist.com/printedition/covers/2013-06-06/e-eu-me-uk
  38. ‘Boğaziçi’li akademisyenler Kazlıçeşme’deki katılımcı sayısını hesapladı’, Radikal, 16 Haziran 2013 (http://www.radikal.com.tr/politika/bogazicili_akademisyenler_kazlicesmedeki_katilimci_sayisini_hesapladi-1137905).
  39.  https://twitter.com/capulpetpet/status/346062066253176834
  40. https://twitter.com/TuhafAmaGercek/status/346065114769784833  ve
  41. ‘Direnişçilerden polise uyarı: ‘Çevik kuvvet teslim ol!’’, soL Portal, 19 Haziran 2013 (http://haber.sol.org.tr/devlet-ve-siyaset/direniscilerden-polise-uyari-cevik-kuvvet-teslim-ol-haberi-74957).
  42. Bülent Yıldız’la bir e-posta yazışmasından. Bu bölüme dair düşüncelerimin şekillenmesinde katkı sunan Bülent’e teşekkürler.
  43. ‘Kadıköy’e selam’, Çağdaş Günerbüyük, Evrensel, 11 Eylül 2013 (http://evrensel.net/news.php?id=67576).
  44. ‘Gezi Parkı’nda direne direne DÜĞÜN!’, Yurt, 20 Temmuz 2013 (http://www.yurtgazetesi.com.tr/gundem/gezi-parkinda-direne-direne-dugun-h38895.html). Düğün yabancı basının da konusu oldu. Örn. ‘Gezi’de düğün gerginliği’, DW, 21 Temmuz 2013 (http://www.dw.de/gezide-d%C3%BC%C4%9F%C3%BCn-gerginli%C4%9Fi/a-16964956).
  45. Beste Bal’ın Facebook güncellemesi.
  46. 5 milyondan fazla takipçisiyle ÜberFacts sitesi bu tweet’i 29 Haziran günü attı https://twitter.com/UberFacts/status/351045411445813248
  47. ‘Antakya’da Ali İsmail Korkmaz ve Abdullah Cömert anmasına polis saldırısı’, Halkız Biz, 19 Ağustos 2013 (http://www.halkizbiz.com/gundem/antakyada-ali-ismail-korkmaz-ve-abdullah-comert-anmasina-polis-saldirisi-h3868.html).
  48. ‘Başka Haber: Tutuklu Gezi direnişçisi Elif Kaya’ya yine cinsel şiddet uygulandı’, Everywhere Taksim, 23 Ağustos 2013 (http://everywheretaksim.net/tr/baska-haber-tutuklu-gezi-direniscisi-elif-kayaya-yine-cinsel-siddet-uygulandi/).
  49. ‘”Palalı” saldırgan serbest bırakıldı’, CNN Türk, 29 Ağustos 2013 (http://www.cnnturk.com/2013/turkiye/08/29/palali.gozaltina.alindi/721355.0/).
  50. ‘Melisa sağaltır, kamera hasta eder’, Onur Gülbudak, Radikal İki, 18 Ağustos 2013 (http://www.radikal.com.tr/radikal2/melisa_sagaltir_kamera_hasta_eder-1147007).
  51. İranlı şairi Ahmed Şamlu’nun ‘Bu Çıkmazda’ şiirinden: http://newalaqasaba.wordpress.com/2011/07/06/ahmed-samlu-bu-cikmazda/
  52. ‘ODTÜ’ye yakışmaz’, 7 Eylül 2013, Radikal (http://www.radikal.com.tr/turkiye/odtuye_yakismaz-1149652).
  53. ‘ODTÜ meselesindeki iki yanlış’, Deniz Zeyrek, Radikal, 8 Eylül 2013 (http://www.radikal.com.tr/yazarlar/deniz_zeyrek/odtu_meselesindeki_iki_yanlis-1149770).
  54. ‘Gökkuşağı Renkleriyle Boyanan Merdivenin Yaratıcısı Hüseyin Çetinel: İnsanlar Gülümsesin İstedim’, Başka Haber, 27 Ağustos 2013 (http://www.baskahaber.org/2013/08/gokkusag-renkleriyle-boyanan-merdivenin.html).
  55. Bu ifade, başbakanla yurtdışı ve yurtiçinde pek çok seyahate katıldığını söyleyen Fatma Sibel Yüksek’e ait. ‘Yalnızlaşan Tayyip Erdoğan’ı Okumak’, Açık İstihbarat, 24 Haziran 2013 (http://www.acikistihbarat.com/haberdetay.aspx?id=10369).
  56. ‘ODTÜ eylemine polis müdahalesi’, Radikal, 8 Eylül 2013 (http://www.radikal.com.tr/turkiye/odtu_eylemine_polis_mudahalesi-1149878).
  57. Sendika.Org haberleri, 9-10 Eylül 2013: http://www.sendika.org/2013/09/berkin-icin-yapilan-eylemde-3u-cocuk-5-kisi-gozaltinda/http://www.sendika.org/2013/09/tuzlucayirda-halk-yine-ayakta/http://www.sendika.org/2013/09/antakya-direniscileri-barikatlari-tutusturdu-polis-saldirisi-ve-direnis-suruyor/http://www.sendika.org/2013/09/ahmet-atakanin-katillerinden-hesap-sormak-icin-halk-ulkenin-dort-bir-yaninda-sokakta/
  58. ‘Cemevini Camiye Kapı Yapmak’, Süleyman Altunoğlu, Fraksiyon, 26 Ekim 2013 (http://fraksiyon.org/cemevini-camiye-kapi-yapmak/).
  59. ‘Polisten Gezi olaylarıyla ilgili ilginç rapor’, Radikal, 25 Kasım 2013 (http://www.radikal.com.tr/turkiye/polisten_gezi_olaylariyla_ilgili_ilginc_rapor-1162696).
  60. ‘Nagehan Alçı’dan Gezi yorumu: Gezi bir Alevi ayaklanmasıdır’, Radikal, 29 Kasım 2013 (http://www.radikal.com.tr/turkiye/nagehan_alcidan_gezi_yorumu_gezi_bir_alevi_ayaklanmasidir-1163547).
  61. ‘AKP Antakya’da yine katletti: Ahmet Atakan’ı kaybettik!’, soL Portal, 10 Eylül 2013 (http://haber.sol.org.tr/devlet-ve-siyaset/akp-antakyada-yine-katletti-ahmet-atakani-kaybettik-haberi-79379).
  62. ‘DHKC Açıklama No: 417’, 23 Eylül 2013 (http://www.halkinsesitv.com/index.php/acklamalar/11689-dhkc-aciklama.html).
  63. “Cephe milisleri akşam saatlerinde Ankara’da şehit düşen Muharrem Karataş için eylem yaptı.” https://twitter.com/HasanFeritGedik/status/382250468761563136
  64. ‘Gülsuyu’nda Eylemcilere Ateş Açıldı, Bir Genç Öldürüldü’, Ayça Söylemez, Bianet, 30 Eylül 2013 (http://www.bianet.org/bianet/insan-haklari/150271-gulsuyu-nda-eylemcilere-ates-acildi-bir-genc-olduruldu).
  65. Bu tür görsellerden iki örnek: https://fbcdn-sphotos-a-a.akamaihd.net/hphotos-ak-prn2/c0.0.851.315/p851x315/1265326_220832184749642_1499272636_o.jpg ve http://sosyalsavas.org/wp-content/uploads/2013/10/1375784_685375478141422_449674499_n.jpg
  66. ‘2.5 milyon insan 79 ilde sokağa indi’, Tolga Şardan, Milliyet, 23 Haziran 2013 (http://gundem.milliyet.com.tr/2-5-milyon-insan-79-ilde-sokaga/gundem/detay/1726600/default.htm).
  67. Bkz. Giriş bölümü, sonnot 1.
  68. ‘Güler: Gezi olaylarını kavrayamadık’, Radikal, 15 Kasım 2013 (http://www.radikal.com.tr/politika/guler_gezi_olaylarini_kavrayamadik-1161155). Muammer Güler bu açıklamasında aynı zamanda direnişe katılan il sayısını 79’dan 80’e yükseltmiş oldu. Daha önce direnişe katılmadığı söylenen Bingöl’de de bir şeyler olmuş olmalı.
  69. Bkz. bu bölümün 59. sonnotu.
  70. Şiir’in Almancası: http://www.kaz-online.de/pdf/328/328_3.pdf, İngilizcesi: http://www.poetryfoundation.org/poetrymagazine/browse/67/3!/20584518/0, Türkçesi: https://eksisozluk.com/entry/35716581 adreslerinden çevrimiçi olarak bulunabilir.

2. Gezi’nin İsyanı

  1. ‘Şeyh Bedreddin Destanı’, Nazım Hikmet, siir.gen.tr çevrimiçi dosya (http://www.siir.gen.tr/siir/n/nazim_hikmet/seyh_bedrettin_destani.htm).
  2. ‘AKP’li bakan Nabi Avcı hükümeti eleştirdi’, Aktif Haber, 3 Haziran 2013 (http://www.aktifhaber.com/akpli-bakan-nabi-avci-hukumeti-elestirdi-797916h.htm).
  3. Kürt Serhildan’ları dönemi konusunda kapsamlı bir çalışma hâlâ bir görev olarak devrimcilerin önünde duruyor. Bu konuda kısıtlı kaynaklar arasında İngilizce Wikipedia’nın üzerine iyi çalışılmış ‘Serhildan’ makalesi öne çıkıyor. (http://en.wikipedia.org/wiki/Serhildan). İbrahim Halil Baran’ın ‘Serhildanlar Dönemi’ yazısı ise süreci kısa bir şekilde özetliyor (http://ibrahimhalilbaran.tumblr.com/post/29368612147/serhildanlar-donemi).
  4. Olgusal bilgiler şuradan: ‘‘89 Bahar Eylemleri’, Cem Keskin, Marksist Tutum (http://www.marksist.net/cem_keskin/89_bahar_eylemleri.htm).
  5. ‘Ak Parti’li Direnişçiden Başbakana Mektup…’, Bülent Peker, 4 Haziran 2013 (http://bulent-peker.tumblr.com/post/52081396478/ak-partili-direnisciden-basbakana-mektup)
  6. “dumrul”: http://www.itusozluk.com/li.php?id=10832809. Mehmet Akif Dalcı’nın Taksim Anıtı’na asılan resmi: http://www.itusozluk.com/gorseller/mehmet+akif+dalc%FD/104192
  7. Gülten Akın, ‘Düz Ovada’, tam metnine şuradan erişilebilir: http://sudansuyaezgi.blogspot.com/2012/06/duz-ovada-gulten-akn-kuveyti-poor-ey.html
  8. Slyvia Plath şiiri ‘Lady Lazarus’a küçük bir “anlamlı tashih”, şiirin tam metnine şuradan erişilebilir: http://www.cogito-sozluk.com/post.php?eid=555012
  9. Gazi Ayaklanması’nın seriminde (Gazi: Gecekondulardan Geliyor Halk) kitabının yanı sıra çeşitli internet kaynaklarından faydalandım. Bunlar arasında İngilizce ve Türkçe Wiki sayfaları da var: http://tr.wikipedia.org/wiki/Gazi_olayları ve http://en.wikipedia.org/wiki/1995_Gazi_Quarter_riots.

3. Gezi’nin Ne’liği ve Kim’liği

  1. Bkz. Gezi’nin Seyri, 27. Sonnot.
  2.  http://www.radikal.com.tr/yazarlar/ahmet_insel/haysiyet_ayaklanmasi-1136174
  3. Onur Yavuz, ‘Kahrolsun Bağzı Veriler’, 19 Temmuz 2013 (http://azadalik.wordpress.com/2013/07/19/kahrolsun-bagzi-veriler/).
  4. ‘Yenildik mi?’, Kerem Morgül, Bianet, 19 Haziran 2013 (http://bianet.org/bianet/siyaset/147728-yenildik-mi).
  5. Haysiyet/onur ayaklanması kavramını benimseyenler Birikim’in Gezi sayısındaki birçok yazardan “Gezi bir onur ve özgürlük ayaklanmasıdır” diyen ESP’ye kadar (http://www.etha.com.tr/Haber/2013/09/09/guncel/eski-soylemlerle-gelecek-orgutlenemez/) uzanıyor.
  6. ‘Gezi: Bir kamusal meydan hareketinin anatomisi’, Nilüfer Göle, T24, 6 Haziran 2013 (http://t24.com.tr/yazi/gezi-bir-kamusal-meydan-hareketinin-anatomisi/6824).
  7. ‘Başbakan Erdoğan: ‘Hanım kardeşlerimiz üç çocuk hibe edin, lütfedin diyorum’’, soL Portal, 8 Ağustos 2013 (http://haber.sol.org.tr/devlet-ve-siyaset/basbakan-erdogan-hanim-kardeslerimiz-uc-cocuk-hibe-edin-lutfedin-diyorum-haberi-77).
  8. ‘Sırrı Süreyya Önder: Nihayet demokratik güçler devrede’, MedyaTava, 4 Haziran 2013 (http://www.medyatava.com/haber/sirri-sureyya-onder-nihayet-demokratik-gucler-devrede_90828). “Ben ağaçların da milletvekiliyim” ifadesi için bkz. http://www.mediacatonline.com/guclu-iktidarlar-doneminde-medya-hep-zarar-gorur/
  9. Bu tartışmalara Fraksiyon/Haber Fabrikası için yazdığım iki bölümlük ‘Bir mezarlık için ıslık senfonisi’ yazılarıyla katılmıştım. ‘Bir Mezarlık İçin Islık Senfonisi (1): Faşizmi Reddetmenin Rahatlatıcı Hafifliği’ (http://fraksiyon.org/bir-mezarlk-islk-senfonisi-1-faizmi-reddetmenin-rahatlatc-hafiflii/); ‘Bir Mezarlık için Islık Senfonisi (2): Yeni-Sömürgecilik, Çarpık Kapitalizm ve Faşizm’ (http://fraksiyon.org/bir-mezarlk-iin-islk-senfonisi-2-yenismrgecilik-arpk-kapitalizm-ve-faizm/). Bu pasajlarda adı geçen yazılar referans vermeksizin alıntılanmaktadır.
  10. ‘Gezi’nin İşsizler Ordusu’, Gülşah Karadağ, Birgün, 9 Ağustos 2013 (http://www.birgun.net/yazi-goster/gulsah-karadag/9-8-2013/gezinin-issizler-ordusu-250.html).
  11. ‘Turkey Unemployment rate’, IndexMundihttp://www.indexmundi.com/turkey/unemployment_rate.html
  12. Bu verileri derleyen ve işsizlik çözümlemeleri konusunda ayrıntılı görüşünü e-postayla ileten Barış Alpaslan’a çok teşekkürler. Veriler şu adreslerden derlendi: http://www.xn--kalknma-ufb.gov.tr/PortalDesign/PortalControls/WebIcerikGosterim.aspx?Enc=83D5A6FF03C7B4FC5508257548FEC6B7http://www.dpt.gov.tr/PortalDesign/PortalControls/WebIcerikGosterim.aspx?Enc=83D5A6FF03C7B4FC5A73E5CFAD2D9676http://data.worldbank.org/indicator/SL.TLF.CACT.ZS.
  13. ‘Trouble in Paradise: Slavoj Žižek on the global protest’, London Review of Books, 14-18 Haziran 2013, c.35, no: 18 (http://www.lrb.co.uk/v35/n14/slavoj-zizek/trouble-in-paradise). Türkçede: ‘Slavoj Zizek Türkiye’yi yazdı: ‘Cennette Sıkıntı’’, Radikal, 29 Haziran 2013 (http://www.radikal.com.tr/hayat/slavoj_iek_turkiyeyi_yazdi_cennette_sikinti-1139685).
  14. ‘Aile borç virajında, sanayi patinajda’, Mustafa Sönmez, 11 Mayıs 2013 (http://mustafasonmez.net/?p=3111).
  15. Bkz. Gezi’nin Seyri, sonnot 15.
  16.  https://twitter.com/alidurantopuz/status/356059219897753601
  17. s.2-3. Yazı şu adresten de erişilebilir: http://www.sendika.org/2013/06/temsile-karsi-ifadenin-arzu-makinasi-cokluk-cengiz-baysoy/
  18. ‘[Sungur Savran:] Bu bir direniş değil, halk isyanıdır’, Yurtsuz, 24 Haziran 2013 (http://www.yurtsuz.net/News.aspx?newsid=1609#.Uo2yUWR5zck); ‘Gezi direnişi hangi sınıfın işi’, Alp Altınörs, Atılım, 16 Ağustos 2013 (http://www.atilimhaber.org/2013/08/17/gezi-direnisi-hangi-sinifin-isi/).
  19. Metne online olarak: http://www.st-cyprus.co.uk/marks/ilkeler.html adresinden erişilebilir.
  20. İlker Akçasoy. Eğitim-Sen çalışanı, Ankara Siyasal Yüksek Lisans öğrencisi. Yüzyüze ve e-posta yoluyla görüşme, Ağustos 2013.
  21. ‘Direniş ve dayanışma (ve iktidar)’, Cem Terzi, Evrensel Pazar, 1 Eylül 2013. Çevrimiçi olarak: http://everywheretaksim.net/tr/direnis-ve-dayanisma-ve-iktidar-cem-terzi/
  22. ‘Washington’dan: Gevezeliği bırakalım gerçekçi olalım’, Cengiz Çandar, Radikal, 25 Ekim 2013 (http://www.radikal.com.tr/yazarlar/cengiz_candar/washingtondan_gevezeligi_birakalim_gercekci_olalim-1157241).
  23. ‘Erdoğan: Türkiye imajını topyekûn pazarlıyorum’, Nilgün Karataş, Hürriyet, 9 Kasım 2005 (http://arama.hurriyet.com.tr/arsivnews.aspx?id=3502321).
  24. Örneğin şurada: http://blog.radikal.com.tr/Sayfa/iste-bunlar-hep-olenler-26099
  25. ‘Erdoğan: Birkaç çapulcunun tahrikine seyirci kalmayız; Taksim’e cami de yapacağız’, T24, 2 Haziran 2013 (http://t24.com.tr/haber/erdogan-birkac-cabulcunun-tahrikine-seyirci-kalmayiz-taksime-cami-de-yapacagiz/231154).
  26. ‘Gezi: the park that shook up Turkey’, Gülay Türkmen Dervişoğlu, Open Democracy, 3 Haziran 2013 (http://www.opendemocracy.net/gulay-turkmen-dervisoglu/gezi-park-that-shook-up-turkey).
  27. Örn. bkz. ‘TAYAD’lı Aileler: ”Çapulcu Değil, Halkız! Faşizmi Yeneceğiz!”’, Halkın Sesi, 11 Temmuz 2013, http://www.halkinsesitv.com/index.php/haberler/10737-tayadl-aileler-capulcu-deil-halkz-faizmi-yeneceiz.html
  28. Her iki kaynağa da girdilerin ilk versiyonu 5 Haziran’da girilmiş. Wikipediahttp://en.wikipedia.org/wiki/ChapullingUrban Dictionary,  http://www.urbandictionary.com/define.php?term=chapulling
  29. Bazı diller için öneriler şu tweet’te bulunabilir: https://twitter.com/simgesezer/status/342714061194145792
  30.  http://socialistworker.org/2013/06/20/a-new-verb-for-the-21st-century
  31. Örn. bkz. Grup Çapulcu’dan Gezi Bella: www.youtube.com/watch?v=sd0v0OJEVM8
  32. Şuradan ulaşılabilir: https://twitter.com/evinizinpasasi/status/342969535575519233/photo/1
  33. “Eğer bir “Gezi Partisi” kurulacaksa…”, Radikal Blog, Erkin Çam, 15 Temmuz 2013 (http://blog.radikal.com.tr/Sayfa/eger-bir-gezi-partisi-kurulacaksa-27737).
  34.  https://twitter.com/irmakozinanir/status/343490732612534272/photo/1
  35. ‘Onlar öldü, ben yaşamaya utanıyorum’, Mehveş Evin’in 13 Temmuz 2013’te Milliyet’te kısaltarak yayımladığı Doğukan Sakar’ın metninin tamamı (http://gundem.milliyet.com.tr/onlar-oldu-ben-yasamaktan-/gundem/ydetay/1736067/default.htm), yazarın Tumblr sitesinde yayımlandı: http://mehvesevin.tumblr.com/post/55323934740/onlar-oldu-ben-yasamaya-utan-yorum
  36.  https://twitter.com/MsBrit78/status/342797042181107713/photo/1
  37.  https://twitter.com/dilrike/status/340856936897581056
  38. ‘Antakyalı Abdullah’ın son mesajı: Devrim için öleceğiz’, Sol, 4 Haziran 2013 (http://haber.sol.org.tr/devlet-ve-siyaset/antakyali-abdullahin-son-mesaji-devrim-icin-olecegiz-haberi-74096).
  39. Gezi gibi saflaştırıcı bir süreçte bile hem nalına hem mıhına vurabilmekte başarılı gazeteci Cüneyt Özdemir’in başarılı bir ifadesi. Bkz. ‘İnşaat Ya Resulullah!’, Cüneyt Özdemir, Radikal, 14 Ekim 2011 (http://www.radikal.com.tr/yazarlar/cuneyt_ozdemir/insaat_ya_resulullah-1066297). 

4. Gezi’nin Devrim Dersleri

  1. ‘Milletin feraseti, Gezi Parkı’ndaki oyunu bozdu’, Zaman, 29 Haziran 2013 (http://www.zaman.com.tr/politika_milletin-feraseti-gezi-parkindaki-oyunu-bozdu_2105444.html).
  2. ‘Erdoğan’dan ikinci Tahrir resti’, Radikal, 23 Ağustos 2013 (http://www.radikal.com.tr/politika/erdogandan_ikinci_tahrir_resti-1147526).
  3. N. Hikmet 1998, 456-465. Nazım Hikmet’in İnsan Manzaraları’ndan ‘Tanya’ şiiri http://www.facebook.com/notes/naz%C4%B1m-hikmet-ran/tanya/202358140411 adresinden online olarak okunabilir.
  4. ‘Bağcılar Direnişi: Ölüme de tililili’, Devrimci Sol, http://www.ozgurluk.info/sehitlerimiz/direnisler-html/Bagcilar%20Direnisi.htm
  5. Bkz. Gezi’nin Seyri, 41. sonnot.
  6. Örneğin: https://twitter.com/Ladyimam/status/343105389199507456
  7. Örn. http://inagist.com/all/366456594248105984/.
  8. Sloganın bir örneği: https://twitter.com/mak_cen/status/377982612154748928. LGBTT’lerce sahiplenilişi: https://twitter.com/mak_cen/status/378163080619765760
  9.  https://www.facebook.com/pages/Fraksiyonorg/568501493190959
  10. Charléty Stadyumu eylemi için http://en.wikipedia.org/wiki/Stade_S%C3%A9bastien_Charl%C3%A9ty. Ayrıca Mayıs 68 sloganları için http://www.toupie.org/Citations/Slogans_mai_68.htm.
  11. ‘Sartre Gezi’de olsa ne derdi’, Doğan Yurdakul, Oda TV, 15 Haziran 2013 (http://www.odatv.com/n.php?n=sartre-gezide-olsa-ne-derdi–1506131200).
  12. Örneğin TKP Korosu’nun ‘El Pueblo’ yorumu: http://www.youtube.com/watch?v=vT7qejjj1hM.
  13. ‘After Gen X, Millennials, what should next generation be?’, Bruce Horovitz, USA Today, 4 Mayıs 2012 (http://usatoday30.usatoday.com/money/advertising/story/2012-05-03/naming-the-next-generation/54737518/1).
  14. ‘Yaşasın Y kuşağı!’, Ayşe Arman, Hürriyet, 9 Haziran 2013 (http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/23465715.asp).
  15. ‘Gezi Parkı Hareketi ve Y Kuşağı’, Nil Gün, Kuraldışı Dergi, Haziran 2013 (http://www.kuraldisidergi.com/5515/gezi-parki-hareketi-ve-y-kusagi/).
  16. ‘Y kuşağı gençleri ve Avrupa’nın ekonomik krizi’, Meral Tamer, Milliyet, 15 Eylül 2013 (http://ekonomi.milliyet.com.tr/y-kusagi-gencleri-ve-avrupa-nin/ekonomi/ydetay/1763735/default.htm).
  17. ‘Y Kuşağı’, Doğu Ergil, Bugün, 4 Temmuz 2013 (http://www.bugun.com.tr/y-kusagi-yazisi-704123).
  18. ‘Daha Güçlü Ayaklanacağız’, Yürüyüş, 9 Mart 2008 (http://www.yuruyus.com/www/turkish/news.php?h_newsid=4057&dergi_sayi_no=142&)
  19. ‘Devrim Bizimdir’, Alınteri, 25 Mart 2011 (http://www.alinteri.org/?p=13714)
  20. ‘TKP/ML Türkiye’de ve Dünya’da Durum’, Savaş Erdinç, Kaypakkaya Haber, 2 Ocak 2013,  (http://www.kaypakkayahaber.com/haber/tkpml-turkiye-ve-dunyada-durum).
  21. ‘Barometremin, kızımın kararı: Sokaktan çekiliyorum…’, Alper Görmüş-Eylül Görmüş, T24, 17 Haziran 2013 (http://t24.com.tr/yazi/barometremin-kizimin-karari-sokaktan-cekiliyorum/6910). Bu yazıda E. Görmüş, bu söylemi benimsemiyor, yalnızca aktarıyor. İkinci gözlem içinse bkz. Gezi’nin Ne’liği ve Kim’liği, sonnot 35.
  22. Bkz. Gezi’nin Seyri, sonnot 59.
  23. Bkz. Gezi’nin Ne’liği ve Kim’liği, sonnot 35.
  24. Bkz. bu bölümdeki sonnot 36.
  25. Örn. ‘Korku duvarı yıkıldı’, Nilgün Tekfidan Gümüş, Hürriyet, 10 Haziran 2013 (http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/23470095.asp). “Tayyip bir anda bitti. Yok oldu. Ördüğü korku duvarı çöktü” diyen bir forum yazarı: http://www.ateistforum.org/index.php?showtopic=55321 vb.
  26. “Halk ‘Kimse bizsiz biber gazı yiyemez’ diyerek Taksim Gezi Parkı’na geliyor” notuyla paylaşılan bu son sloganın duvara yazılanmış halinin resmi: https://twitter.com/muhsinakgun/status/343024840158089216
  27. ‘Gezi Direnişi: Ne Oldu? Neden Oldu? Ne Olacak?’, Ece Temelkuran, Birgün (http://www.egitimsen.org.tr/genel/bizden_detay.php?kod=19776&sube=0#.UnvkHZR5wv0).
  28.  https://twitter.com/celilcelilcelil/status/342661361651818496
  29. Emel Yuvayapan’la 11 Haziran 2013 tarihli e-posta yazışmasından. Bu çalışmanın henüz ancak kapsamlı bir makale boyutuyla kafamda dolandığı erken direniş günlerinde, direnişin dönüştürücü gücüne dair anılarını sorduğum kişilerden çok azı yanıt verdi. Teşekkür ederim.
  30. ‘Ethem için 3 çarpıcı rapor’, Mesut Hasan Benli, Radikal, 18 Eylül 2013 (http://www.radikal.com.tr/turkiye/ethem_icin_3_carpici_rapor-1151459).
  31.  https://twitter.com/semihguvenn/status/343503294100025344
  32.  http://31.media.tumblr.com/bdf784e60f48055ec1d4ed23f19574ac/tumblr_mo2khfoxy91rrx28fo1_500.jpg
  33. Bkz. Gezi’nin Seyri, sonnot 21.
  34. ‘Gezi Parkı olayındaki 20 doğru haber’, Fatih Çipil, 2 Haziran 2013 (http://www.fatihcipil.com/2013/06/geziparki20dogruhaber.html). Milliyet ve diğer birçok site Çipil’in kişisel bloğundaki bu yazıyı paylaştı: http://gundem.milliyet.com.tr/iste-gezi-parki-olayindaki-20/gundem/detay/1717987/default.htm.
  35. Bkz. Gezi’nin Ne’liği ve Kim’liği, sonnot 35.
  36. ‘Aktivizm doğal antidepresan oldu’, Umay Aktaş Salman’ın Bilgi Üniversitesi Psikoloji Bölümü’nden Yrd.Doç.Dr. Murat Paker’le söyleşisi, Radikal, 24 Haziran 2013 (http://www.radikal.com.tr/gezi/aktivizm_dogal_antidepresan_oldu-1138811).
  37. “Faça bozulması” metaforlu bir değerlendirme için örn. bkz. ‘Yeni bir Türkiye’ye uyanmak’, Gençay Gürsoy, Özgür Gündem, 28 Haziran 2013 (http://www.ozgur-gundem.com/index.php?haberID=76597&action=haber_detay&module=nuce). “Karizma çizilmesi” metaforlu bir değerlendirme için örn. bkz. ‘“Gezi Tayyip Bey’in Karizmasını Çizdi…”’, Tufan Türenç röportajı, Vipmag, 10 Eylül 2013 (http://vipmag.com.tr/yazi-14997-gezi-tayyip-beyin-karizmasini-cizdi).
  38. Çocukluğumun Soğuk Geceleri’nden. Alıntıya dikkatimi çeken Hande Gülen’in ‘“Var olmayanların” Sesinin Duyulduğu Yer: Öğrenci Evleri’ yazısına teşekkürler: Fraksiyon.Org, 8 Kasım 2013 (http://fraksiyon.org/var-olmayanlarin-sesinin-duyuldugu-yer-ogrenci-evleri/).
  39. Özlem Şendeniz’le 11 Haziran 2013 tarihli e-posta yazışmasından. Teşekkürler…
  40. Örn. https://twitter.com/Oyaacar93/status/340921260785664002
  41. “Gaza halay çekerek gidiyoruz. Ne halk ama…” duvar yazısı: http://duvardakisesler.tumblr.com/post/54491742893
  42.  https://twitter.com/TurgutBelentepe/status/341434307350511616
  43. https://twitter.com/KaygusuzSema/status/341303030714617856
  44.  https://twitter.com/leylaalp/status/355678187331665922
  45. Bkz. bu bölümdeki sonnot 36.
  46.  https://twitter.com/gzynn/status/343787747020005377https://twitter.com/jojomina/statuses/343787985566855169https://twitter.com/kartonkafa/status/343788802562732032
  47. ‘10 Reasons To Visit Turkey Now’, Hannah Elliott, Forbes, 10 Haziran 2013 (http://www.forbes.com/sites/hannahelliott/2013/07/10/10-reasons-to-visit-turkey-now/).
  48. ‘Tarık Ali: Türkiye uykusundan uyandı’, Aslı Aydın, Birgün, 24 Haziran 2013 (http://www.birgun.net/politics_index.php?news_code=1372063020&year=2013&month=06&day=24).
  49. ‘12 Eylül’de ruhumuz bu kadar acımadı’, Cansu Çamlıbel’in Zeki Demirkubuz söyleşisi, Hürriyet, 28 Ocak 2013 (http://www.hurriyet.com.tr/kultur-sanat/haber/22461066.asp).
  50. ‘Ünlü Yönetmen Zeki Demirkubuz:  Bu Halkı Hep Küçümsedim… Bir Şeye Değmeyeceğini Düşündüm… Özür Diliyorum!’, TurkTime, 4 Haziran 2013 (http://www.turktime.com/haber/Unlu-Yonetmen-Zeki-Demirkubuz-/225928/).
  51. https://twitter.com/prometeatro/status/346042201668739072
  52. ‘Leyla Halid’den Direnişçilere Mesaj Var: “Alanı terketmeyin!”’, Fraksiyon, 2 Haziran 2013 (http://fraksiyon.org/leyla-halid-taksim-gezi-mesa/).
  53. Örn. Milliyet, 1 Haziran 2013 (http://siyaset.milliyet.com.tr/demirtas-sureci-baltalamak/siyaset/detay/1717345/default.htm).
  54. ‘Büyük direnişten 10 altın ders…’, Mustafa Sönmez, Yurt, 3 Haziram 2013 (http://www.yurtgazetesi.com.tr/buyuk-direnisten–10-altin-ders…-makale,4650.html  ve http://www.sendika.org/2013/06/buyuk-direnisten-10-altin-ders-mustafa-sonmez-yurt/).
  55. ‘KCK: Gezi direnişi yeni bir Türkiye mesajıdır’, Fırat News, 5 Haziran 2013 (http://www.firatnews.com/news/guncel/kck-gezi-direnisi-yeni-bir-turkiye-mesajidir.htm).
  56. ‘Öcalan’dan Gezi Parkı’na selam’, Evrensel, 7 Haziran 2013 (http://www.evrensel.net/news.php?id=58872).
  57.  https://twitter.com/zlemKahraman/status/343307761779634176
  58.  https://twitter.com/Szn_Baykus/status/378633218234122240
  59. ‘Kışanak: Kürt’e Demokrasi, Türk’e Sopa’, Haberler, 25 Haziran 2013 (http://www.haberler.com/kisanak-kurt-e-demokrasi-turk-e-sopa-4766060-haberi/).
  60.  https://twitter.com/barisyarkadas/status/343850800939945984 ve https://twitter.com/muzoarslan/status/343852953574191104.
  61. Örneğin Avustralya: https://twitter.com/CAksoyoglu/status/344002960503742464/photo/1.
  62. Örneğin https://twitter.com/capulcuterorist/status/344429599054262272/photo/1.
  63.  https://twitter.com/barva/status/342581934637084672/photo/1 (Atatürk loves Öcalan “Ya bugünleri de gördüm ya vallahi ağlayacağım yeminle”)
  64. https://twitter.com/mehvesevin/status/351061551303753728
  65.  https://twitter.com/dilrike/status/349930360219512832
  66. ‘Gezi’den Lice’ye, Lice’den Gezi’ye’, Hakan Demir, Radikal Blog, 28 Haziran 2013 (http://blog.radikal.com.tr/Sayfa/geziden-liceye-liceden-geziye-26389).
  67. Gülden Gür’le kişisel görüşme, Kasım 2013.
  68. ‘soL gazetesinden açıklama’, soL Portal, 11 Eylül 2013 (http://haber.sol.org.tr/medya/sol-gazetesinden-aciklama-haberi-79479).
  69. Ethem Sarısülük Parkı Facebook hesabı güncellemesi, https://www.facebook.com/photo.php?fbid=570922406289561&set=a.525674777480991.1073741828.525535487494920&type=1&theater
  70. Bkz. bu bölümdeki sonnot 59.
  71. ‘Cemil Bayık: ‘Gezi’de yanlışlar yaptık’’, Mahmut Hamsici, BBC Türkçe, 29 Ağustos 2013 (http://www.bbc.co.uk/turkce/haberler/2013/08/130828_cemil_bayik_3_gezi_cemaat.shtml).
  72. ‘Sevgi Rekoru’, Cengizhan Çatal, Hürriyet, 12 Kasım 2013 (http://www.hurriyet.com.tr/avrupa/25096576.asp).
  73. ‘Bunlar bizi yaşatmayacak Gazi Paşa Hazretleri!’, Ezgi Başaran, Radikal, 13 Kasım 2013 (http://www.radikal.com.tr/yazarlar/ezgi_basaran/bunlar_bizi_yasatmayacak_gazi_pasa_hazretleri-1160509).
  74. Bkz. ‘Deniz’lerin yolu bizi nereye götürür?’, Rasim Ozan Kütahyalı, Taraf, 24 Mayıs 2008 (http://www.taraf.com.tr/haber/denizlerin-yolu-bizi-nereye-goturur.htm).
  75. ‘Bu Eylül bi harika dostum!”, Beste Bal, 22 Eylül 2013 (http://istanpoli.wordpress.com/2013/09/22/bu-eylul-bi-harika-dostum/).
  76. ‘Eli öpülesi nineden direnişçilere ekmek yardımı’, Sol.Org, 8 Haziran 2013 (http://haber.sol.org.tr/devlet-ve-siyaset/eli-opulesi-nineden-direniscilere-ekmek-yardimi-haberi-74390).
  77.  https://twitter.com/Capulingggggggg/status/345088588981100544/photo/1
  78.  https://twitter.com/MrHure/status/344814929137786880/photo/1.
  79. Çapulcu Fulya Deniz Pırlant’ın 13 Haziran tarihli güncellemesinden (https://www.facebook.com/f.denizpirlant/posts/10151517656062663) akt. Başka Haber, ‘Bir Gezi Parkı Direnişçisinden Gerçek Bir Hikaye’, 4 Temmuz 2013 (http://www.baskahaber.org/2013/07/bir-gezi-park-direniscisinden-gercek.html).
  80.  https://twitter.com/GKalmazz/status/342643865607622656
  81. Aslıhan Gençay aktarıyor, kişisel görüşme.
  82.  https://twitter.com/YiitK/status/342675692556791811 (çıktısı var)
  83.  http://www.sendika.org/wp-content/uploads/2013/06/sibelyerdeniz.jpg
  84.  https://twitter.com/Nevrolcemal/status/353982933205385219 ve takip eden diyalog
  85.  https://twitter.com/ArweenNur/status/343075632260980736
  86.  https://www.facebook.com/MHPliTurkculer/posts/616219501736109
  87. ‘Bir ülkücünün Gezi güncesi’, Hasan Hüseyin Sünbül, Radikal, 20 Ağustos 2013 (http://www.radikal.com.tr/yorum/bir_ulkucunun_gezi_guncesi-1146876).
  88.  https://twitter.com/suuummmm/status/342028247145537536. Sosyal medya istatistiği için bkz. Gezi’nin Seyri, sonnot 27.
  89. Bkz. Gezi’nin İsyanı, sonnot 5.
  90. ‘İhsan Eliaçık’ın #Karaburun2013 Gezi Forumu Konuşması’, konuşma 6 Eylül 2013’te yapıldı, 9 Eylül’de benim tuttuğum notları http://fraksiyon.org/ihsan-eliacikin-karaburun2013-gezi-forumu-konusmasi/ adresinde yayımladık.
  91. Bkz. bu bölümdeki sonnot 54.
  92.  http://parklarbizim.blogspot.com/2013/06/alibeykoy-forumu-notlar-18-haziran.html
  93. Üsküdar Doğancılar Forumu Notları (19 Haziran), http://parklarbizim.blogspot.com/2013/06/uskudar-doganclar-forumu-notlar-19.html
  94. Kuzguncuk Forumu Notları (26 Haziran), http://parklarbizim.blogspot.com/2013/06/kuzguncuk-forumu-notlar-26-haziran.html
  95. Üstteki forum notlarından başka bir konuşmacı.
  96. Bakırköy Forumu Notları (19 Haziran), http://parklarbizim.blogspot.com/2013/06/bakrkoy-forumu-notlar-19-haziran.html
  97. Fatih Saraçhane Forumu Notları (25 Haziran), http://parklarbizim.blogspot.com/2013/06/fatih-sarachane-forumu-notlar-25-haziran.html
  98. Çaldıran Parkı Konuşmaları (20 Haziran), http://parklarbizim.blogspot.com/2013/06/caldran-park-forumu-konusmalar-20.html

GEZİ, KÜLTÜR VE KURAM

5. Gezi’nin Ağları

  1. ‘Erdoğan: Twitter denilen bir bela var’, ntvmsnbc, 2 Haziran 2013 (http://www.ntvmsnbc.com/id/25446690/).
  2. Bu tanım (Storck 2011)’deki aktarılan bir tanımla (s.11) (El-Nawawy ve Khamis 2012)’deki bir başka tanımdan derlendi. İlk kaynak yayımlanmamış bir mastır tezi ve aşağıdaki indirilebilir, ikinci kaynak için bkz. bu bölümün 14. sonnotu: http://www.culturaldiplomacy.org/academy/content/pdf/participant-papers/2012-02-bifef/The_Role_of_Social_Media_in_Political_Mobilisation_-_Madeline_Storck.pdf
  3. ‘Zuckerberg: Facebook’un ayaklanmalardaki rolü abartılıyor’, Zaman, 25 Mayıs 2011 (http://www.zaman.com.tr/dunya_zuckerberg-facebookun-ayaklanmalardaki-rolu-abartiliyor_1138950.html).
  4. ‘Özgürlükler ‘twit’le gelmez’, Ezgi Başaran, Radikal, 28 Şubat 2011 (http://www.radikal.com.tr/yazarlar/ezgi_basaran/ozgurlukler__twitle_gelmez-1041390).
  5. Bu konferans bildirisi http://iibfdergisi.ksu.edu.tr/Imagesimages/files/9.pdf adresinden online olarak okunabilir.
  6. ‘British PM David Cameron considers ban on Twitter and Facebook during U.K. riots’, Dylan Stableford, Yahoo News, 11 Ağustos 2011 (http://news.yahoo.com/blogs/cutline/british-pm-david-cameron-considers-ban-twitter-facebook-150616849.html); ‘London riots: police could get powers over social media’, Matt Warman, The Telegraph, 11 Ağustos 2011 (http://www.telegraph.co.uk/technology/social-media/8695798/London-riots-police-could-get-powers-over-social-media.html).
  7.  http://img23.imageshack.us/img23/4715/1201369154216.jpg (http://www.chip.com.tr/blog/selcuk/bunca-penguenin-arkasinda-kesin-linux-lobisi-var_8339.html adresindeki yazının görselleri arasında bu duvar yazısı da var).
  8. İnsanların şiddet görüntülerini paylaştığı ve bu isme sahip bir Tumblr bloğu da bulunuyor: http://delilimvar.tumblr.com/
  9. ‘Başbakan Erdoğan: Bir Besmele milyonlarca tweet’e bedeldir’, Radikal, 22 Haziran 2013 (http://www.radikal.com.tr/politika/basbakan_erdogan_bir_besmele_milyonlarca_tweete_bedeldir-1138705).
  10. ‘Etimesgut’ta 6 bin kişiyle ‘halk iftarı’”, Ankara Belediyesi Web Sitesi, 26 Temmuz 2013 (http://www.ankara.bel.tr/haberler/etimesgutta-6-bin-kisiyle-halk-iftari).
  11. ‘Seçim kampanyası ‘Ak Troll’ ordusunu büyütüyor’, 21 Nisan 2014, Cumhuriyet (www.cumhuriyet.com.tr/haber/turkiye/62979/Secim_kampanyasi__Ak_Troll__ordusunu_buyutuyor.html)
  12. https://twitter.com/Valimutlu/status/343576172296302593 ve https://twitter.com/handekuday/status/343637160697667584
  13. TDK, Yabancı Kelimelere Türkçe Karşılıklar: http://www.tdk.gov.tr/?option=com_karsilik&view=karsilik&kategori1=abecesel&kelime2=A
  14. TDK, Büyük Türkçe Sözlük: http://www.tdk.gov.tr/index.php?option=com_bts&arama=kelime&guid=TDK.GTS.5211eb34230c11.30712197
  15. Online derginin bu makalesine http://www.cyberorient.net/article.do?articleId=7439 adresinden erişilebilir.
  16. ‘Internet activism’, Wikipedia (http://en.wikipedia.org/wiki/Internet_activism).
  17. ‘Sosyal Medya: Bir Kavga Alanı’, Diyar Saraçoğlu, Fraksiyon, 17 Eylül 2013 (http://fraksiyon.org/sosyal-medya-bir-kavga-alani/).
  18. ‘Gezi Olayları Sosyal Medya Analizi’, InsightRadar, 7 Ağustos 2013 (http://insightradar.com/tr/gezi-olaylari-sosyal-medya-analizi/).
  19. ‘‘Gezi’ defterinde Gül damgası’, Yalçın Doğan, Hürriyet, 7 Kasım 2013 (http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/23450812.asp).
  20.  https://eksisozluk.com/istatistik/alabildigine-entry-iceren-basliklar
  21. Bu rakamlar 31 Ağustos’ta Google’ın URL adı içinde arama olanağı veren <allinurl> operatörü kullanılarak derlendi. Örneğin: https://www.google.com.tr/search?q=allinurl%3Agezi%2C+park&oq=allinurl%3Agezi%2C+park&aqs=chrome.0.69i59l3j69i58.3831j0&sourceid=chrome&ie=UTF-8
  22. Blog arama operatörü: https://www.google.com.tr/search?q=gezi,+park&tbm=blg&source=univ&tbs=blgt:b&tbo=u&sa=X&ei=CcMhUq2DAYrRsgbwx4C4DA&ved=0CCkQ-Ag&biw=1366&bih=606#q=gezi,+park&tbas=0&tbm=blg. Blog adı araması için arama operatörü örneği: https://www.google.com.tr/search?q=allinurl:basbakan&source=lnms&tbm=blg&sa=X&ei=OMAhUoGmN8KXtAav_4G4AQ&ved=0CAsQ_AUoAQ&biw=1366&bih=606#q=Gezi+Park&tbm=blg&tbs=blgt:b
  23. ‘A closer look at Facebook’s hashtags’, InsideFacebook, 17 Haziran 2013 (http://www.insidefacebook.com/2013/06/17/a-closer-look-at-facebooks-hashtags/). Facebook’un bu özelliği hizmete sokmasıyla ilgili The Telegraph haberi: ‘Facebook hashtags #introduced’, 13 Haziran 2013 (http://www.telegraph.co.uk/technology/facebook/10117483/Facebook-hashtags-introduced.html).
  24. ‘Gezi’den Sonra’, Kemal Sayar, Zaman, 12 Haziran 2013 (http://www.zaman.com.tr/yorum_geziden-sonra_2099600.html).
  25. Online Etymology Dictionary, http://etymonline.com/?term=hack
  26. ‘Timeline of events associated with Anonymous’, Wikipedia (http://en.wikipedia.org/wiki/Timeline_of_events_associated_with_Anonymous).
  27. ‘RedHack’in lideri ‘Şirin Baba’ çıktı!’, Radikal, Serkan Ocak (röportajı) 26 Nisan 2012 (http://www.radikal.com.tr/turkiye/redhackin_lideri_sirin_baba_cikti-1086105).
  28. ‘Red Hack, Halk TV’ye konuştu: “Sokağa çıkın ve eşit, adil, sömürüsüz bir dünya kurmadan evinize dönmeyin!”’, Fraksiyon, 9 Haziran 2013 (Red Hack’in 7 Haziran 2013 Halk TV konuşmasının transkripsiyonu) (http://fraksiyon.org/red-hack-halk-tv-demeci/).
  29.  https://twitter.com/prometeatro/status/244409325085405185 ve https://twitter.com/TheRedHack/status/244410424647380992. Emrah Zıraman’ın 8 Eylül 2012’deki ‘İnternette “İllegal” Mücadele: RedHack’ sunumuna özel olarak, hem o an orada olmayanlar hem de RedHack katılabilsin diye #KBKRedHack etiketini üretmiştik. Bu etikette tartışmaların bütünü hâlâ erişilebilir durumda.
  30. 1 Haziran 2013: https://twitter.com/TheRedHack/status/340738376103755776http://kiyamet-projesi.blogspot.com/2013/06/milletvekili-ve-esleri-telefon-numaralari.html
  31. 3 Haziran 2013, 02.48 @TheRedHack: “Umraniye’de yolu kapatan eylemcilerin ustune arabayi suren bir fa$ist, RedHack Ailesine mensup Mehmet Ayvalitas yoldasimizi katledilmistir.” (https://twitter.com/TheRedHack/status/341340537950965760).
  32. ‘Redhack borçları sildi, Ethem, Abdullah ve Mehmet’in adını kurumlara verdi’, Sol.Org, 28 Haziran 2013 (http://haber.sol.org.tr/devlet-ve-siyaset/redhack-borclari-sildi-ethem-abdullah-ve-mehmetin-adini-kurumlara-verdi-haberi-754).
  33. ‘RedHack “Lice” için hackledi!’, Sendika.Org, 29 Haziran 2013 (http://www.sendika.org/2013/06/redhack-lice-icin-hackledi/).
  34. Ekşi Sözlük kullanıcısı uykugibi: https://eksisozluk.com/entry/36188065
  35. Ekşi Sözlük’ün onkaeimon adlı kullanıcıs tarafından yapılan deşifre için bkz. http://eksisozluk.com/entry/34431302. Konuşmanın düzenlenmiş PDF ve HTML versiyonları için bkz. bu bölümdeki 27. sonnot.

6. Gezi’nin Söylemi

  1. http://www.merriam-webster.com/dictionary/crowdsourcing
  2. Akt. ‘Egypt, Bahrain, London, Spain?– Tahrir Square as a meme’, DSG (Deterritorial Support Grouppppp) başyazı, 21 Mayıs 2011 (http://deterritorialsupportgroup.wordpress.com/2011/05/21/egypt-bahrain-london-spain%E2%80%93-tahrir-square-as-a-meme/)
  3. Richard Dawkins, The Selfish Gene. Akt. Wikipedia, ‘Meme’ maddesi (http://en.wikipedia.org/wiki/Meme).
  4. Merriam-Webster, http://www.merriam-webster.com/dictionary/meme.
  5.  https://twitter.com/metinustundag/status/350330136735920128
  6. http://listelist.com/wp-content/uploads/2013/06/vendetta-teyze-e1370441205229.jpg
  7. Father Ted dizisinde “Down with this sort of thing” sloganının geçtiği ‘The Passion of Saint Tibulus’ bölümü ve bu sloganın siyasi alanda kullanımları hakkında Wikipedia makalesi: http://en.wikipedia.org/wiki/The_Passion_of_Saint_Tibulus. Bu bağlantıyı hatırlatan Özlem Çavuşoğlu’na çok teşekkürler.
  8. Nazım Hikmet, ‘Berkley’ (http://www.siir.gen.tr/siir/n/nazim_hikmet/berkley.htm); Orhan Veli, ‘Eskiler Alıyorum’ (http://epigraf.fisek.com.tr/?num=181).
  9. ‘Tekrar ve Israr’, Serdar Türkmen, Sendika.Org, 20 Temmuz 2013 (http://www.sendika.org/2013/07/tekrar-ve-israr-serdar-turkmen/).
  10. Yazının bir çevirisi şuradan erişilebilir: ‘Gelenek ve Şair’, Thomas Stearns Eliot (http://www.maviyesildergisi.com/index_dosyalar/Page6360.htm).
  11. ‘Velev ki siyasî simge olsun, başörtüsünü yasaklamak mı gerekir?’, Zaman, 15 Ocak 2008,  www.zaman.com.tr/dunya_velev-ki-siyasi-simge-olsun-basortusunu-yasaklamak-mi-gerekir_637977.html
  12. Duvar yazılarına ilişkin olarak Tempo dergisinin Temmuz 2013 özel sayısı Gezi Antolojisi: Eylemlerden en yaratıcı mesajlar, kareler’in yanı sıra web kaynaklarını kullandım, bunlardan öne çıkanlar: http://duvardakisesler.tumblr.com/; ‘Dikkat Taksim’e Espri Yağıyor’, CNN Türk, 6 Haziran 2013 (http://www.cnnturk.com/fotogaleri/guncel/2013/06/06/dikkat.taksime.espri.yagiyor/15831.6/index.html) ve Gezi’nin Ağları, 13. sonnottaki kaynak.
  13. Şurada bu klişeye psikolojik bir temel sunuluyor: ‘Kızınca Çok Güzel Oluyorsun’ Klişesi Doğrulandı’, Nazik Duygu Tutumoğlu, Daha İyi Yaşam, 24 Mart 2013 (http://www.dahaiyiyasam.com/kizinca-cok-guzel-oluyorsun-klisesi-dogrulandi/)
  14. ‘Direnince çok eğlenceli oluyorsun Türkiye!’, Aydil Durgun, Milliyet, 9 Haziran 2013 (http://www.milliyet.com.tr/direnince-cok-eglenceli-oluyorsun/pazar/haberdetay/09.06.2013/1720366/default.htm).
  15. ‘Hadi, göge bakma durağında buluşalım…’, Cezmi Ersöz, Yurt, 11 Temmuz 2013 (http://www.yurtgazetesi.com.tr/gundem/hadi-goge-bakma-duraginda-bulusalim-h38270.html).
  16. Tekâsür suresi: 1, alıntılayan İhsan Eliaçık: https://twitter.com/ihsaneliacik/status/344105599950262272
  17. Zileli alıntıyı nette bulduğunu belirterek kullanmıştı. Daha sonra uyarılar üzerine düzeltti, bu sözde-alıntının ilk haline link şurada: http://www.gunzileli.com/2013/07/13/paris-komunu-ve-esnaf
  18. Fransa’da Sınıf Savaşımları’nın çevrimiçi versiyonuna şu adresten ulaşılabilir: http://www.kurtuluscephesi.com/marks/fransa1848_50.html
  19.  https://twitter.com/Armaganukunc/status/356700340818681856
  20. Son Dakika haberi, http://www.zaytung.com/sondakikadetay.asp?newsid=219040.
  21. Medya Faresi, 8 Haziran 2013 (http://www.medyafaresi.com/haber/109627/yasam-dunyayi-sarsan-10-gun-dakika-dakika-gezi-parki-olayi.html).

7. Gezi’nin Estetiği

  1.  http://www.sacred-texts.com/cla/hesiod/works.htm adresinden İngilizce çevirisine online olarak ulaşılabilir
  2. Oxford: http://oxforddictionaries.com/definition/english/collectivism?q=collectivism; TDK:  http://www.tdk.gov.tr/?option=com_karsilik&view=karsilik&kategori1=abecesel&kelime2=K.
  3. ‘Çatalhöyük kazısından ‘sınıfsız toplum’ çıktı!’, Elif İnce, Radikal, 4 Ağustos 2013 (http://www.radikal.com.tr/hayat/catalhoyuk_kazisindan_sinifsiz_toplum_cikti-1144778).
  4. Gezi çizimlerini tartışırken Tempo Dergisi’nin 55. Sayısı’yla (Ağustos 2013) birlikte yayımlanan Gezi Sanatı: İllüstrasyonlar, Resimler, Afişler başlıklı bu ekin yanı sıra ‘Occupy Gezi Illustrations’ (http://elmaaltshift.com/2013/06/24/occupy-gezi-illustrations/) derlemesine yaslandım.
  5.  http://capulcular.bandcamp.com/. Burada referansta bulunulan bütün şarkılar bu sayfada aranarak dinlenebilir. Bu sitede Aralık 2013 itibariyle 147 şarkı vardı, burada tartışılan örnekleme bunların 100 kadarı alındı. http://gezimusic.tumblr.com/ adresinden şarkıların birçoğunun video versiyonlarına erişmek mümkün. Google, Youtube veya SoundCloud’dan yapılacak doğrudan aramalarla şarkılar hakkındaki haberlere, videolara, seslere erişilebileceğini söylemeye gerek yok
  6.  https://www.facebook.com/izmirmuzisyenleri
  7. ‘Bu suçları işlemeye devam edeceğiz’, Özgür Gündem, 14 Ekim 2013 (http://www.ozgur-gundem.com/?haberID=86131&haberBaslik=%E2%80%98Bu%20su%C3%A7lar%C4%B1%20i%C5%9Flemeye%20devam%20edece%C4%9Fiz%E2%80%99&action=haber_detay&module=nuce).
  8. Bir örneği: http://www.bobiler.org/taksim_gezi_parki__m271553n
  9. Örneğin https://twitter.com/Onur_Ay08/status/342679960730865666. Ayrıca Şirinler Köyü benzetmesi bir yazıya da konu oldu, bkz. Gezi’nin Seyri, sonnot 33.
  10. Mehmet Ayvalıtaş’tan Berkin Elvan’a 8 Gezi-Lice-Gülsuyu şehidinin bir arada bulunduğu bu çizim ve ilgili tartışmalar için: http://www.metrodasiesta.com/2014/03/faruk-tarnc-roportaj-kahramanlarmz.html
  11.  http://occupygeziarchitecture.tumblr.com/
  12. Cevat Akkanat’ın benzer içeriğe sahip iki yazısı: ‘Sanal âlemde çapulcu Gezi edebiyatı’, 11 Temmuz 2013 (http://www.milligazete.com.tr/koseyazisi/Sanal_lemde_capulcu_Gezi_edebiyati/15727); ‘Gezi Parkı Anti-Şiir Antolojisi’, 1 Ağustos 2013 (http://www.milligazete.com.tr/koseyazisi/GEZI_PARKI_ANTI-SIIR_ANTOLOJISI/16004).
  13. Betül Dünder’in sözlerini aktaran Sezai Sarıoğlu, ‘Gezi’den Sonra Hayat’, 28 Temmuz 2013 (http://www.ozgur-gundem.com/index.php?haberID=79248&haberBaslik=Gezi%E2%80%99den%20sonra%20hayat!&action=haber_detay&module=nuce).
  14. Örneğin http://www.siirkolik.net/etiket-siir-gezi adresinde listelenen şiirler arasında onlarcası direnişle ilgili.
  15. Örneğin Elif Özgür’ün Ali İsmail için yazdığı ‘Sözsüz’ (http://elfelos.tumblr.com/post/64318729001/sozsuz); Erdal Ceyhan’ın Milliyet Blog’da yayımladığı dört Gezi Parkı şiiri (http://blog.milliyet.com.tr/gezi-parki-siirleri/Blog/?BlogNo=422300).
  16.  http://solidaritypark.wordpress.com/category/poetry/
  17.  http://behramogluataol.blogspot.com/2013/10/geziye-siirler-toplumsal-adaletsizlige.html
  18. Ahmet Ada’nın Gezi şiirlerinin çoğuna şairin Radikal Blog sayfasından ulaşılabilir: http://blog.radikal.com.tr/Blog/yitik-anka
  19. Alper Gencer şiirleri: ‘Gezi Kafe’, 18 Haziran 2013 (http://alpergencer.blogspot.com/2013/06/gezi-kafe.html); ‘Tomalara Gelesice’, 30 Haziran 2013 (http://alpergencer.blogspot.com/2013/06/tomalara-gelesice.html).
  20. Erdal Ceyhan (http://blog.milliyet.com.tr/gezi-parki-siirleri/Blog/?BlogNo=422300).
  21. 5 Haziran 2013 (http://160incikilometre.com/2013/06/05/sinan-ozdemir-efe-murad-ismail-aslan-gezi-parki-icin-yazdi-dinle-super-baskan/).
  22. 4 Haziran 2013 (http://solidaritypark.wordpress.com/2013/06/12/poem-6-in-solidarity-parkta/).
  23. Ayvalık Belediyesi’nin desteğiyle çıkan iki aylık Kidonya kültür-sanat dergisinin Eylül-Ekim 2013 sayısında (Sayı 2) çıkan bu şiire dikkatimi çeken Elvan Akşen’e teşekkür ederim. Şiirin adına ulaşamadım, bu yüzden son dizesiyle (“Böyle başladı, uzuncadır susulan”) referansta bulunacağım, ancak şiir Elvan’ın sosyal medya güncellemesi olarak internette mevcut: https://www.facebook.com/elvanaksen/posts/10151800449034221
  24. ‘Filistin’de kameralı intifada’, İHA, 5 Ağustos 2008 (http://www.iha.com.tr/dunya/filistin-de-kamerali-intifada/30876). Bu ve takip eden örneği ileten Emel Yuvayapan’a teşekkürler.
  25. ‘Gezi’de Gezerken’, Eser Rüzgar, Milliyet, 20 Haziran 2013 (http://www.milliyetsanat.com/haberler/yazarlar/gezide-gezerken/2345/4). Gökçen Tongut’un haberdar etmesiyle oyunun yazarlarından Cem Uslu’yla temasa geçtim, her ikisine de katkıları için teşekkürler.
  26. Arzu Çakır Morin’in ressam/heykeltıraş İsmail Yıldırım’la röportajı: ‘Kırmızı yaralı bir kuştur Gezi ruhu’, 25 Ağustos 2013 (http://www.hurriyet.com.tr/pazar/24585539.asp).
  27. Yönetmen Burak Çevik’in filmi Sekiz HaziranAltyazı Aylık Sinema Dergisi Facebook sayfasına görülebilir: https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10151803075609732&l=4a3c67558e
  28. ‘Alternatif Bir Sanat İnisiyatifi: “Sanatın Eylemi”’, Lütfiye Bozdağ, Emeğin Sanatı, 31 Temmuz 2013 (http://emeginsanati.blogspot.com/2013/07/lutfiye-bozdagalternatif-bir-sanat.html). Bozdağ, Gezi’nin Estetiği bölümünün kimi kısımlarını çerçeve sunuşunda paylaştığım 8. Karaburun Bilim Kongresi’nin Sanat ve İktidar oturumunun konuşmacılarındandı.

Sonuç Yerine

  1. ‘Alain Badiou: Türkiye Halkları Ayağa Kalkıyor’, Yarın, 19 Haziran 2013 (http://yarinhaber.net/news/3977).
  2.  https://twitter.com/osssiii/status/342518398640599040
Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

w

Connecting to %s